Dọn nhà tiễn ông Công ông Táo: Đừng để cột sống “nghỉ Tết sớm” vì đau
Những ngày giáp Tết, nhà nhà tất bật dọn dẹp để tiễn ông Công ông Táo về trời. Lau bàn thờ, bê chậu kiểng, cọ sàn, trèo cao lau quạt, khiêng đồ đạc… mọi việc dồn dập trong thời gian ngắn. Không ít người xem đây là chuyện “lao động chân tay cho khỏe người”, nhưng sau một buổi dọn nhà, lưng đau nhức, cổ cứng đơ, vai gáy tê mỏi, có người còn “đứng không thẳng nổi”.
Vì sao dọn nhà dễ làm “tổn thương” cột sống?
Cột sống không được thiết kế để cúi gập - vặn xoắn - mang nặng liên tục. Thế nhưng khi dọn nhà, chúng ta thường làm đủ cả ba điều này cùng lúc: cúi sâu để lau sàn, xoay người khi đang bê đồ, nhấc vật nặng bằng lưng thay vì bằng chân.
Đặc biệt, nhiều người có thói quen “làm cho nhanh”: khom lưng bê chậu nước, cúi gập người lau gầm giường, với tay cao khi đứng trên ghế không vững. Những động tác này tạo áp lực lớn lên đĩa đệm, khớp cột sống và các bó cơ, dễ dẫn đến đau lưng cấp, co thắt cơ, thậm chí thoát vị đĩa đệm ở người có nền cột sống yếu.
Những động tác dọn nhà “nguy hiểm ngầm”
Cúi gập người lau sàn liên tục: làm tăng áp lực lên cột sống thắt lưng gấp nhiều lần so với tư thế đứng thẳng.
Vặn mình khi đang bê đồ: dễ gây tổn thương đĩa đệm và khớp liên mấu.
Bê vật nặng bằng lưng thay vì dùng lực từ chân và hông.
Trèo cao lau chùi khi cổ phải ngửa lâu, dễ gây đau cổ - vai - gáy.
Dọn liên tục nhiều giờ không nghỉ, khiến cơ mỏi, mất khả năng bảo vệ cột sống.
Dọn nhà cuối năm là việc không thể tránh, nhưng cúi gập - bê nặng - xoay người sai cách có thể khiến cột sống “báo động đỏ” ngay trước Tết. Làm chậm, chia nhỏ công việc, cố gắng giữ lưng thẳng để dọn nhà gọn gàng mà lưng vẫn êm, cổ vẫn khỏe.
Dọn nhà sao cho cột sống “yên ổn”?
Dọn nhà vẫn có thể là hoạt động tốt cho sức khỏe nếu làm đúng cách.
Thứ nhất, chia nhỏ công việc.
Đừng cố “xong trong một buổi”. Hãy chia việc dọn nhà thành nhiều đợt, mỗi đợt 20-30 phút, xen kẽ nghỉ ngơi. Cơ và khớp cần thời gian hồi phục, nhất là với người trung niên, cao tuổi.
Thứ hai, giữ cột sống ở tư thế trung tính.
Khi lau sàn, nên dùng cán lau dài, giữ lưng tương đối thẳng, gập nhẹ ở hông. Tránh cúi gập sâu lưng. Khi bê đồ, hãy ngồi xổm, giữ đồ sát người, dùng lực chân để đứng lên, không cúi lưng nhấc đồ.
Thứ ba, hạn chế xoay người khi đang mang nặng.
Muốn xoay hướng, hãy xoay cả thân người và chân, không xoắn vặn cột sống.
Thứ tư, chú ý cổ và vai gáy.
Khi lau quạt, lau cao, nên đổi tay thường xuyên, tránh ngửa cổ lâu. Nếu cần trèo cao, phải đảm bảo bề mặt đứng vững, có người hỗ trợ.
Ai cần đặc biệt cẩn thận khi dọn nhà Tết?
Người từng đau lưng, thoát vị đĩa đệm, gai cột sống
Người trung niên, cao tuổi
Người làm việc văn phòng, ít vận động
Phụ nữ sau sinh, người loãng xương
Với những đối tượng này, không nên ôm đồ nặng, không nên dọn nhà liên tục nhiều giờ, và đừng ngại nhờ hỗ trợ từ người khác.
Dấu hiệu cảnh báo cần dừng lại ngay
Nếu đang dọn nhà mà xuất hiện các dấu hiệu sau, nên ngưng việc và nghỉ ngơi:
Đau lưng dữ dội, đau lan xuống mông hoặc chân
Tê bì, yếu chân tay
Cứng lưng không đứng thẳng được
Đau cổ vai gáy kèm chóng mặt, buồn nôn
Cố làm tiếp có thể khiến tổn thương nặng hơn, để rồi “chưa kịp Tết đã phải đi khám”.
Dọn nhà, đừng quên giữ gìn sức khỏe
Tết là dịp sum vầy, không phải là thời điểm để cột sống “biểu tình”. Dọn nhà tiễn ông Công ông Táo nên được xem là một hoạt động vận động có kiểm soát, không phải là cuộc chạy đua với thời gian.
Làm chậm lại một chút, đúng tư thế hơn một chút, nghỉ ngơi nhiều hơn một chút - bạn sẽ có một cái Tết trọn vẹn, không đau lưng, không mỏi cổ, không phải nằm chườm nóng giữa những ngày đầu năm.
